• اجزاء اسپور نوزما

• در داخل اسپور اجزاء ذیل یافت می شود.
• · سیتوپلاسم

• · جسم آمیبی یا اسپوروپلاست, دارای دو هسته بوده و همچنین ذخیره غذایی،میتوکندری دیده نمی شود، که احتمال وجود متابولیسم بی هوازی را ممکن می سازد.
• · رشته قطبی و دستگاه پرتاب کننده آن بنام کپسول قطبی , رشته قطبی یک عضو توخالیو استوانه ای است که یک انتهای آن به دیواره اسپور وصل شده و 400- 600 میکرون طول دارد و مثل فنر پیچیده است و دارای 44 پیچ است که در دو یا چند ردیف قرار دارند.با افزایش فشار محتوای اسپور رشته قطبی به بیرون پرتاب می شود.
• در مرحله آمیبی یا رویشی ، سلول میکروسپوریدی دارای تشکیلات معمول یک سلول میباشد شامل غشاء، سیتوپلاسم با اندامک ها، ریبوزوم ، شبکه آندوپلاسمی و دستگاه گلژی.
• نوزما آپیس  و سرانا داخل سلولهای پوششیروده میانی زنبوران بالغ تکثیر می شود .

• تاریخچه :

• بیماری در اکثر نقاط جهان انتشار دارد و بیشتر در کندوهای ضعیف که در اثر عواملمختلف دچار کاهش جمعیت می شوند دیده می شود.
• از این عوامل می توان به این موارد اشاره کرد:
• 1-نبود مواد غذایی کافی در زمستان و طولانی بودن زمستان
• 2-پیر شدن ملکه
• 3-تغذیه زنبوران عسل از باغات و محصولات سمپاشی شده در اوایل بهار


پاتوژنز بیماری

• عامل بیماری از راه گوارشی وارد بدن زنبور عسل می شود و خودش را به سلولهای جدارمعده زنبور می رساند.

• سپس وارد سیتوپلاسم سلولها شده و در این محل شروع به تکثیر می کند و پس از 5 روزدر درجه حرارت 30 درجه سانتیگراد تولید اسپور می کند. سلولهای آلوده از جدار معدهرها شده و پس از خارج شدن اسپورها حمله به سلولهای دیگر شروع می شود. در حالتآلودگی شدید بین 30-50میلیون اسپور در معده یک زنبور ممکن است وجود داشته باشد.

علائم بیماری
• زنبور عسل از زمان آلوده شدن تا مرگ علائم خارجی نشان نمی دهد.
• تشخیص آلودگی از طریق بررسی محتویات گوارشی امکان پذیر است.
• اما زنبور های آلوده یکسری تغییرات رفتاری و فعالیتی نشان می دهند:
• 1-زنبور های آلوده در بهار و اوایل تابستان عمرشان کوتاه می شود
• 2-حالت اسهالی به خاطر جمع شدن زیاده از حد آب می باشد.زیرا درصد میزان آب درزنبورهای آلوده بیشتر از زنبورهای سالم است.و زنبورها مدفوع آبکی و زردرنگشان راروی شانها یا کندو دفع می کنند.
• 3-گاهی اوقات به علت ضعف و بیحالی بالها به حالت بازمانده بوده و زنبور قدرتپرواز و نیش زدن را از دست می دهدو شکم نیز حالت شل ، افتاده و بادکرده دارد.
• 4-برخی زنبورهای بالغ حالت فلجی دارند و در کف کندو یا روی زمین می خزند.
• 5-در آلودگی شدید معده زنبور تغییر شکل و رنگ می دهد.بطوری که معده زنبور سالمسفید مایل به زرد کهربایی بوده ولی در زنبور بیمار سفید و متورم شده و فاقد چینخوردگی است.


نحوه انتشار بیماری

• عامل بیماری از راه عسل آلوده ، غارتگری کندوها ،نقل و انتقال شانها ، خرید وفروش کندوهای آلوده و ملکه، آب ، مدفوع زنبورهای مریض و یا غذای آلوده منتقل میشود.برخی معتقدند که اسپور از طریق برخی حشرات و باد نیز منتقل می گردد.
• ارتباط مستقیمی بین زمستان سرد ابری و پر بارندگی با درجه آلودگی زنبور عسل در بهارسال بعد وجود دارد.و شاید علت آن رشد آهسته کلنی در روزهای بارانی و عدم دقت درتمیز کردن شانهای آلوده به مواد دفعی باشد.


روش تشخیص آزمایشگاهی بیماری نوزما

• برای تشخیص قطعی می توان از کلونی ها نمونه برداری کرد.برای اینکار حدود 20 زنبور بالغ را از هر کلنی برداشته و به آزمایشگاه منتقل می کنیم.
• در آزمایشگاه شکم زنبورها را جدا کرده و در ظرف کوچکی ریخته و 1سی سی آب مقطراضافه کرده و مخلوط می کنیم.سپس اسلاید میکروسکوپی تهیه کرده و با بزرگنمایی40بررسی می کنیم.برای تعیین شدت آلودگی میتوان از لامهای شمارش سلولهای خونی استفادهکرد.

 


پیشگیری و معالجه

• 1-ایجاد مدیریت صحیح در زنبورستان:


• الف-تامین ملکه جوان و فعال و استفاده از کندوهای قویتر برای افزایش جمعیتکندوهای ضعیف
• ب-قرار دادن کندوها در زمستان در محل تابش نور خورشید و عدم تماس آنها با زمینبرای جلوگیری از ایجاد رطوبت زیاد.
• ج-تامین مقادیر کافی عسل یا آب شکر و گرده گل برای تغذیه زنبورها در پاییز وزمستان


• 2-ضد عفونی کندوها و وسایل آلوده با سموم گازی
• قابهایی را که فاقد عسل و گرده هستند می توان با فرمالین ضدعفونی کرد
• مناسبترین محلول برای ضدعفونی قابها اسید استیک است که بصورت محلول80 درصد وجوددارد. مقداری پنبه یا نمد را که در 100 سی سی اسید استیک آغشته شده در بالایقابهای کندو قرار می دهیم و کندو را یک هفته در محفظه پلاستیکی قرار می دهیم سپسکندو را 2 روز هوا داده و مورد استفاده قرار می دهیم
• از گاز اکسید اتیلن نیز استفاده می گردد که در اتاق مخصوص گازدهی به میزان100میلی گرم در هر لیتر هوای اتاق با دمای 38 درجه استفاده میشود.


• 3-ضدعفونی کردن کندوها بوسیله حرارت:
• کندوها را در درجه حرارت 49 درجه سانتیگراد با رطوبت نسبی 50 درصد به مدت 24ساعت قرار می دهند.


• 4-استفاده از سرکه سیب :

 موادی که در سرکه سیب وجود دارند عبارتند از استیک اسید ، مالیک اسید ، پتاسیم ، منیزیم ،گوگرد ، فسفر ، کلسیم ، گوگرد ، مس ، آهن و فلوئور  . از ویتامینها هم میشه به A , B(B1,B2,B6),C اشاره کرد . سرکه سیب حاوی مواد دیگه ای مثلآنتی اکسیدانت ها و مواد نگهدارنده و ضد کپک (بخاطر وجودتانیک و اسید پروپیون ) است . pH سرکه سیب بین چهار تاپنج است  که  جزو اسید های نسبتا قوی می باشد.

نکته مهم : از آنجایی که سرکه سیب تحت شرایط استانداردکارخانه های دارو سازی ساخته نمی شود مواد و مقدار اسید های تشکیل دهنده ان متفاوت می باشد و با توجه به این  که زنبور عسل موجود بسیار حساسی است  و سرکه های سیب  موجود در بازار که دارای غلطت های  متفاوت   می باشند در درمان بیماری نوزما  یا خوبی اثر نمی کند و یا  دستگاه گوارش  زنبور عسل را میسوزاند.

 

 

استفاده از داروی آسسول پلاس:

یک لیتر آسسول پلاس حاوی 400 گرم استیک اسید  , 90 گرم لاکتیک اسید و 10 گرم سیتریک اسید میباشد که در کارخانه داروسازی مقادیر آن به دقت محاسبه شده و بر خلاف سرکه سیب که دارای غلطت  های متفاوت اسید استیک  می باشد؛ مقدار اسید استیک آن ثابت است . لاکتیک اسید وسیتریک اسید به عنوان  عامل کمک کننده  وافزایش  دهنده در در تخریب دیواره نوزما سرانا و آپیس نقش مهمی را ایفا می کنند. بنابر این  اسسول پلاس در دستگاه گوارش  بهترين روش غير مضر براي درمان نوزما سرانا وآپیس  بدون استفاده از آنتي بيوتيك مي باشد.

 

مکانیسم اثر  آسسول پلاس :

اسید های ارگانیک دردستگاه گوارش زنبور عسل  باعث تخريب ديواره نوزما سرانا و آپیس  شده و افزايش قدرت نشت پذيري دیواره نوزما را ایجاد می کند  و در موقعيت PHخنثي اسيد ارگانيك يونيزه شده PH داخل نوزما سرانا و آپیس را پايين آورده و رشد آنها راكند و يا مختل مي كند در ضمن بخش آنتي اسيد ارگانيك در داخل نوزما سرانا و آپیس  تجمع يافته و عملكرد متابوليكي آنها را از طريق افزايش فشار اسمزي تحت تاثير قرار داده و حيات آنها  را مختل نموده و  باعث پاک سازی و ضد عفونی شدن دستگاه گوارش میشوند.

دوز درمانی : یک لیتر آسسول پلاس در 400 لیتر شربت